.jpg)
KÝ ỨC KHOAI CHÀ!
Dù bạn trưởng thành và đi khắp thế gian, công việc đang trên đà ổn định, lập gia đình hay còn đang ngồi trên ghế nhà trường với bao nhiêu mong ước và hoài bão được trở thành người công dân hữu ích cho xã hội. Đó là điều kiện cần và đủ cho cuộc sống để bạn theo đuổi và mưu sinh.
Song song với điều đó, dù bận công việc đến mấy, dù ở xa quê nửa vòng trái đất hay một nghìn cây số, đất Nam hay kinh Bắc, hoặc khúc ruột eo miền Trung cách Quảng Nam quê mình không xa lắm, nếu gần có thể trở về nhà sau mỗi cuối tuần.
Bạn sẽ dành cho bản thân mình một khoảng thời gian nhỏ nhoi, thậm chỉ là giờ giải lao sau vài giờ làm việc, hoặc nửa buổi sáng hoặc nửa buổi chiều dù đó chỉ gói gọn trong một khoảnh khắc mà thôi.
Mỗi ngày một chút nhớ về quê, là một lần trong tâm tư bạn sẽ cảm thấy vô cùng thoải mái, dễ chịu. Hình bóng quê nhà luôn hiện hữu trong tim, đó là bạn đang thể hiện tình yêu quê hương của mình rồi đấy.
Nếu lục tìm những năm tháng xa xưa, đi về tuổi bé hạt tiêu, cái thời tắm mưa ở lỗ của bọn con nít tuổi lên bốn lên năm và trên một chút, bạn sẽ nhớ về tất cả hồi ức đó với đong đầy cảm xúc khó tả. Những trò chơi tinh nghịch, ngây thơ, hồn nhiên bắn bị, nhảy dây, đá cầu, thả diều, bắt hến, tắm sông... thì sau mỗi lần đi học về bụng đói còn cào, ta có thể tìm cái gì đó để ăn tạm chờ cơm mẹ nấu. Bạn biết món gì không?
"Khoai chà"- một cái tên không xa lạ lắm mà rất gần gũi, rất quen thuộc, rất đời thường mà người dân quê tôi ai cũng biết đến. Khoảng ngay thời điểm này, dưới cái nắng tháng Sáu gắt gay và cháy bỏng, nếu ai đó về với đất mẹ Quảng Nam sẽ không chịu được cái thời tiết hanh khô và khắc nghiệt này. Nhưng chính vì khoảng thời gian này là thời điểm trông khoai lang lại đến mùa thu hoạch. Người dân quê tôi quanh năm làm bạn với ruộng đồng, lúa ngô, khoai sắn, đậu trái.... tất cả là bạn của nhà nông nay đã đến mùa gặt hái.
Các bạn biết không? Khoai lang là một loại củ chứa hàm lượng tinh bột rất cao. Nó có nhiều dinh dưỡng tốt và nhiều công dụng đặc hiệu lắm đấy!. Khoai lang được trồng từ dây rau lang, tia nhánh cắt khúc đoạn hai, ba gang tay đem găm xuống đất, thế là tưới nước, bón phân chuồng, vài ngày sau bén rễ và mọc lên. Một tuần, hai tuần nếu gặp đất màu mỡ phì nhiêu nó lại xanh tốt, đến độ đủ tháng đủ ngày nó lại cho ra củ khoai. Là nguyên liệu chính để ta làm món khoai chà.
Gặp cái nắng tháng Sáu mới hữu hiệu, khoai chà mà không đủ nắng giòn thì món ấy sẽ không thơm ngon được nhé!
Có thể nói, đây là cây lương thực nhất nhì tại Quảng Nam từ xưa đến nay vẫn chiếm ưu thế vượt trội so với các loại củ khác. Khoai được chế biến khô như cắt lát mỏng phơi một hai nắng, sau mỗi lần nấu cơm ta ghế chung với gạo, chín nồi cơm sẽ thấy ngon lắm luôn, món này là "khoai ghế cơm".
Món thứ hai, ta có thể đem khoai lang cắt sợi đã được phơi khô đem nhào với đường và đặt lên bếp rim, sẽ trở thành món "khoai đường" đậm chất Quảng.
Món thứ ba, "bánh khoai lang nướng". Vào mùa mưa, trời lạnh, ta đem khoai lang nấu chín, tán ra thành bột mịn màng, bỏ vào cái khuôn tròn, làm thành bánh khoai, sau đó đem nướng trên bếp than củi, ngon và thơm nứt mũi.
Món thứ tư, là món mình đang đề cập đến. bạn chọn củ khoai không bị hỏng, cạo sạch lớp vỏ lụa bên ngoài, rửa thật sạch đất cát rồi đem luộc chín.Sắp dưới đáy nồi vài thanh tre mỏng nhỏ để khoai không bị cháy. Cho vào lượng nước vừa đủ sao cho đến khi chín khoai rút hết nước là được. Như vậy sẽ khô ráo và không bị nhão, nó sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng sau khi làm xong thành phẩm.
Vớt khoai ra để ráo nước, ta tán ra bột, sàng bột khô để phân chia hai loại khoai chà. Loại trên cái sàng là bột hạt lớn, loại dưới cái sàn là bột hạt nhỏ, mỗi loại được để riêng và bảo quản trong chai lọ thủy tinh để ăn quanh năm.
Sau khi tán bột và rây phân loại lớn nhỏ, ta đem đi phơi nắng, dưới ánh nắng Hạ như bốc lửa này thì khoai khô nhanh và thơm, giòn, rất ngon, có vị dịu ngọt nhẹ, nồng nàn hương vị miền Trung bạn nhé!
Khi ăn, nếu bạn chọn khoai chà cỡ hạt lớn thì phải sú nước vào, ta cho thêm một lượng nước ấm vừa đủ, chờ vài giây cho nó trương nở ra rồi mới ăn. Có thể thêm một ít đậu phộng rang (lạc rang) giã nhỏ. Còn nếu chọn khoai chà nhỏ thì không cần thêm nước, chỉ cần thêm chút đường cát trắng tinh luyện là được hoặc đường đen chặt nhỏ tùy thích.
Người Quảng mình thường ăn khoai chà vào bữa ăn phụ như nửa buổi sáng, nửa buổi chiều, ăn khuya hay mang ra đồng ăn khi làm ruộng, làm rau củ trong vườn. Mỗi khi bạn ghé thăm nhà, đó là món ùa quê biếu tặng, tuy dân dã, bình dị nhưng ấm áp tình cảm, gởi gắm thật nhiều trong từng hạt khoai bé mi ni.
Nếu muốn bắt mắt hơn, bạn có thể bẻ cái lá mít làm cái muỗng để xúc nó cho đẹp, mà lại ngộ ngộ nữa. Nhìn xinh xinh ra phếch ấy. Khi nhai từng hạt ta cảm nhận được mùi khoai lang khô nó bùi bùi, vị ngọt dịu nhẹ, thanh thanh từ củ quả thiên nhiên ban tặng, rất hợp với người Quảng dáng nâu.
Nếu bạn là người con của mãnh đất hùng anh đầy nắng đầy gió, là người con của Quảng Nam đất mẹ nghĩa tình, hoặc bạn là du khách khác tỉnh thành, quốc gia nhưng khi đặt chân đến miền đất hữu tình này bạn có dịp thưởng thức món khoai chà dân dã ấy sẽ có nhiều cảm nhận khác nhau về nó. Một củ khoai lang làm nên biết bao món ăn đơn giản và ngon lạ.
Thầy Lê Văn Em, GV dạy Toán Trường THCS Quế Xuân nói: " Thật vậy, đây là món mà đến tận bây giờ tôi vẫn không sao quên được nó. Nhìn thấy và hễ nghe ai đó nhắc đến khoai chà là tôi nhớ lại thời đi học 1975-1978 mà rùng mình (bo bo, mì sợi, khoai chà)..." một dấu ấn kỷ niệm khó phai, nó đã theo tôi cũng như các bạn cho đến bây giờ.
# NHÀNH CỎ NON
